KABIZLIK NEDENLERİ

1. Lif eksikliği
Diyetlerinde lifli gıdalara yer veren kişilerin, kabızlıktan şikayet etme olasılıkları oldukça azdır. Meyve, sebze ve kepekli tahıllar gibi lif bakımından zengin gıdaların tüketilmesi sindirim sisteminin sağlığı bakımından önemlidir. Lif, bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlığı önler. Lif bakımından yetersiz olan gıdalar peynir, et ve yumurta gibi yüksek yağ içeren yiyeceklerdir ve kararında tüketilmelidir.

 

2. Ağrı kesiciler
Özellikle opioid yani narkotik ağrı kesicilerin (morfin, kodein, meperidin gibi) kabızlığa neden olma olasılıkları çok yüksektir. Bu kuvvetli ağrı kesiciler için birçok reseptör sindirim sistemi üzerinde etkilidir. Ayrıca yapılan bazı çalışmalarda ibuprofen ve aspirin gibi non steroidal antienflamatuar ve asetilsalisilik asit içeren ilaçları kronik şekilde kullanan kişilerde kabızlık riskinin çok daha yüksek olduğu gözlenmiştir.

 

3. Hareketsiz yaşam
Fiziksel olarak inaktif hale gelmek, yani hareketsiz bir yaşam sürmeye başlamak kabızlık riskini de beraberinde getirir. Bu özellikle yaşlı kişiler için geçerli bir durumdur. Ayrıca bir hastalık sebebiyle uzun süre yataktan çıkmaması gereken kişilerin birkaç gün ya da bir hafta boyunca kabızlık problemiyle yüz yüze gelmesi kaçınılmazdır. Bununla birlikte bazı uzmanlar fiziksel aktivitenin metabolizmayı hızlandırdığını düşünmektedir. Yetişkinler, genç insanlarla karşılaştırıldığında daha yerleşik bir yaşama sahip oldukları görülür. Bu yüzden hareketsiz yaşamı benimsemiş olan kişilerde kabızlık riski daha yüksektir. Fiziksel olarak aktif insanların, inaktif insanlardan daha az kabız olma olasılığı vardır.

 

4. Huzursuz bağırsak sendromu (İrritabl bağırsak sendromu)

Ülke nüfusunun %22'si hayatının bir döneminde huzursuz bağırsak sendromuyla mücadele etmiş ya da etmeye devam ediyor. Genellikle 35 yaşın altındaki kadınlarda ortaya çıkan huzursuz bağırsak sendromunun en sık karşılaşılan belirtileri; aşırı gaz, karında şişkinlik, ağrı, ishal atakları ya da kabızlıktır. Bu hastalık kronik bir hal almaya oldukça meyillidir. Eğer huzursuz bağırsak sendromu tekrarlarsa sindirim sisteminde çeşitli sorunlar meydana gelir ve bağırsak hareketlerinde değişiklikler görülür.

 

5. Hamilelik
Hamileliğin belirli evrelerinde mide ve bağırsak ile ilgili problemler baş gösterir. Hamilelikte en sık rastlanan sindirim problemlerinin başında mide bulantısı ve şişkinlik gelir. Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde lif ve su alımının giderek azalması, hamileliğin devam etmesini sağlayan kanda progesteron hormonunun artmış olması ve hamileliğin sebep olduğu kronik yorgunluk yüzünden hareketlerin azalması kabızlığa zemin hazırlayan en büyük etmenlerdir. Özellikle gebeliğin son haftalarında bağırsak ile bebeğin adeta köşe kapmaca oynaması şiddetli ishal ve kabızlığın ortaya çıkmasına sebep olur.

 

6. Dışkılamayı sürekli ertelemek
Genellikle dışkıyı erteleme durumunu hemen herkes yapmaktadır. Bunun sebebi bulunduğunuz mekandaki tuvaletlerin hijyenik olmaması, bir yere yetişmeniz gerektiği için tuvalete girmeye vaktinizin olmaması ya da tamamen psikolojik nedenlerden ötürü dışarıda tuvalet kullanmayı tercih etmemenizdir. Ancak sürekli olarak dışkılamayı ertelemek aslında refleks yolu ile bağırsak hareketlerini tersine çevirmeye sebep olur. Bu durum dışkının bağırsağın son kısmı olan rektumdan daha yukarıya gitmesi ve tuvalet ihtiyacının ortadan kalkması ile son bulur. Bunun sonucunda dışkı kalın bağırsakta olması gerekenden daha uzun kalır ve dışkının su miktarı giderek azalır. Bu durum dışkının sertleşerek rektumdan geçememesine ya da zorlanarak geçmesine sebep olur.